• View
• Edit
• History
• Print

EenAndereVisieOpLeren

Een andere visie op leren

Scholen zullen ingrijpend veranderen

Volgende stukje van de website van Educare (uit Educare 4/2006) - volledig artikel in Engels: A Decidedly Different Mind in Shift Issue #8, september 2005.

Stephany Pace Marshall

Overal om ons heen zien we aanwijzingen dat we ons midden in een culturele transformatie bevinden. Oude modellen, waarin concurrentie, onafhankelijkheid en isolatie centraal, bllijken ontoereikend in de volgende fase van onze ontwikkeling, waarin we vorm zullen geven aan geheel nieuwe manieren van samenleven. Niet onafhankelijkheid, maar onderlinge afhankelijkheid zal de basis zijn voor een nieuwe wereldwijde beschaving. Zo’n nieuwe samenleving vraagt om nieuwe modellen en vormen voor leren.

Crisis Ik ben van mening dat de crisis in het onderwijs voornamelijk gebaseerd is op een crisis in de metaforen die ten grondslag liggen aan de modellen voor leren. De oude modellen voor leren kennen drie metaforen, die in de loop van de geschiedenis het kader zijn geweest van onze visie op onderwijs en leren. Deze drie metaforen zijn:

• het universum is een mechanisch raderwerk,
• de hersenen zijn een computer
• en leren vindt plaats vanuit een tabula rasa (een onbeschreven blad).

Inmiddels heeft de oude opvatting van het universum als een machine plaats gemaakt voor het nieuwe perspectief van een complex dynamisch systeem, dat in staat is om zichzelf voortdurend aan te passen. In plaats van de oude opvatting van de hersenen als een computer die geprogrammeerd kan worden is er nu het nieuwe inzicht dat de hersenen een dynamisch, zelforganiserend zenuwnetwerk zijn. Leren blijkt niet langer een lineair proces van informatieopeenstapeling, maar is een natuurlijk, actief en soms enigszins rommelig proces van het ontdekken van patronen en het geven van betekenis. Deze radicaal nieuwe inzichten maken enerzijds duidelijk dat de bekende onderwijsvormen op basis van de metafoor van de machine lijnrecht tegenover de nieuwe vloeiende, organische en biologisch metaforen staan. Anderzijds verschaffen zij ons een nieuw kader voor het opnieuw vormgeven van leren en onderwijs.